Van automatisch reageren naar bewust sturen
1-op-1 coaching in Utrecht
Als leider zit je in een bijzondere positie. Je hebt macht over dingen die ertoe doen: richting, middelen, erkenning, veiligheid. Daarmee word je – of je wilt of niet – projectiemagneet.
Je team projecteert oude spanning op jou. Niet bewust, niet persoonlijk, maar voelbaar. "Red mij", "zie mij", "straf mij niet", "los het op". En jouw overlevingssysteem reageert: pleasen, redden, verharden, vermijden. Het ondermijnt je leiderschap én het put je uit. Dat speelt in beoordelingsgesprekken, reorganisaties, conflictsituaties: juist daar ga je sneller te hard of te zacht dan je lief is.
Wat je hier leert
Je leert je eigen overlevingssysteem herkennen onder druk. Wat er in jou aangaat als een medewerker afhaakt, aandringt, kritiek geeft of juist te veel vraagt. En je leert een volwassen reactie: grens én contact. Niet harder worden, niet zachter worden. Positie houden terwijl de relatie heel blijft. Dat is wat psychologische veiligheid werkelijk vraagt: niet eindeloos ruimte geven, maar een leider die stevig genoeg is om grens te houden én benaderbaar te blijven.
In executive coaching betekent dit concreet:
-
Rolhelderheid: weten waar jij wel en niet van bent, zodat je grenzen kunt stellen zonder vaagheid
-
Mandaat onder druk: duidelijkheid over wie beslist en wie het risico draagt, ook in lastige besluitvorming
-
Ritme in leiderschap: vaste momenten voor evaluatie en bijsturen, zodat spanning niet oploopt en problemen niet blijven liggen
-
Grens als contactpunt: grenzen stellen zó dat de relatie open blijft en psychologische veiligheid groeit
Dit zijn de vaardigheden die je nodig hebt bij gevoelige beoordelingsgesprekken, lastige exits en reorganisaties – momenten waarop je positie en je relatie allebei onder druk staan.
De twee faalmodi
Onder druk zijn er twee voorspelbare patronen:
Te zacht Je wilt veilig zijn, geeft eindeloos ruimte, stelt besluiten uit, vermijdt confrontatie. Je team voelt geen grens – en geen leiding.
Te hard Je wilt controle, kapt af, wordt sarcastisch, escaleert. Je team voelt geen veiligheid – en geen verbinding.
Beide zijn overlevingssysteem-reacties op projecties.
De volwassen variant is begrenzen en in verbinding blijven tegelijk: duidelijk én benaderbaar.
Hoe dit eruit ziet in de praktijk
Te hard onder druk: sturen zonder extra schade - programmamanager
“Mijn standaardreactie was doorduwen. Grote programma’s moesten gewoon af en wie niet mee kon, zette ik op een zijspoor of haakte af. Ik vond mezelf duidelijk en besluitvaardig en ik ben nog steeds trots dat ik ondanks de onmogelijkheid van het programma resultaat heb behaald. Tegelijkertijd speelden er dingen die ik niet wilde zien: in mijn programmateam vielen mensen één voor één uit. Ik werd aangesproken op onveiligheid en ik kon dat niet meer wegzetten als ‘ze kunnen het niet aan’.
In de gesprekken heb ik geleerd hoe mijn overlevingssysteem aanspringt zodra de druk oploopt: harder sturen op resultaat, tempo opvoeren, geen ruimte meer laten voor twijfel. Ik stuur nog steeds stevig en neem nog steeds moeilijke besluiten, inclusief exits als iemand structureel niet past. Het verschil is dat ik nu onderscheid maak tussen mensen die echt niet op hun plek zijn en mensen die vooral in de stress schieten. Ik neem tijd om dat te zien, ben expliciet over ritme en verwachtingen en ik herstel als ik te hard ben geweest. Daardoor is de ‘collateral damage’ kleiner, blijft meer talent aan boord en kan ik beter uitleggen waarom sommige dingen niet onderhandelbaar zijn, zonder mezelf als leider kwijt te raken.”
Te zacht onder druk: grenzen stellen zonder weg te vallen – divisieleider
"Er was veel gedoe in mijn divisie: hoge stress, lage productie, roddel en onderlinge agressie. Ik probeerde het iedereen naar de zin te maken, lag 's nachts wakker en nam geen duidelijke positie in.
We zijn gaan kijken wat mijn overlevingssysteem doet zodra het spannend wordt: pleasen, uitleggen, gladstrijken. Ik voelde feilloos wat er misging, maar ik durfde het niet neer te leggen uit angst mensen kwijt te raken. We zijn begonnen met één zin – 'Dit is niet oké' – en hebben daar laag voor laag werk van gemaakt: voelen wat mijn grens is, verdragen dat anderen het er niet mee eens zijn en toch blijven staan.
Ik ontdekte dat ik van binnen al een stevige tante was; alleen mijn gedrag liep achter. Nu kan ik grenzen trekken zonder uit te halen of in te storten. Mijn teams zijn niet 'lief' geworden, maar wel volwassener: minder spelletjes, meer duidelijkheid over wat kan en wat niet en ook zijn onze resultaten beter."
We kijken naar jouw patronen in concrete situaties. Dat gesprek met die medewerker, die beslissing die bleef hangen, dat moment waarop je te ver ging of juist niet ver genoeg.
Je krijgt uitleg over wat er gebeurt – in jou en in de dynamiek. En je oefent met gedrag dat past bij je rol.
Dit is geen leiderschapstraining met modellen. Dit is werken aan wat er in jou gebeurt als leider.
Past dit?
Dit past als:
-
Je formeel of informeel leiding geeft en besluiten neemt die impact hebben op anderen
-
Je merkt dat projecties op jouw rol stevig meespelen
-
Je herkent dat je onder spanning niet stuurt zoals je wilt en dat serieus wilt aanpakken
-
Je voldoende draagkracht hebt om naar je eigen patronen te kijken, ook als dat confronterend is
Dit past minder als:
-
Je vooral een quick fix zoekt zonder tijd vrij te maken voor reflectie en oefening
-
Je primair een instrument, model of checklist wilt leren, zonder dat jijzelf onderwerp bent
-
Je vooral externe oorzaken wilt analyseren (organisatie, team, context) en nu nog niet wilt werken aan je eigen laag
1-op-1 of organisatie?
Dit is 1-op-1 voor jou als leider. We werken aan jouw patronen, jouw sturing, jouw positie.
Voor interventies op team- of organisatieniveau: ROKS.WORK
Volgende stap
Sessies zijn 1-op-1, in Utrecht of online.