
Methode: patronen opvoeden
Waarom opvoeden
Je patronen zijn ooit ontstaan in een relatie met opvoeders. Niet alleen ouders; ook docenten, buurvrouwen, coaches. Iedereen die vormgaf aan hoe jij leerde omgaan met de wereld.
Opvoeders hebben altijd drie beperkingen: 1) ze kunnen kinderen alleen aanleren wat ze zelf kunnen, 2) ze hebben geen informatie over alternatieven omdat die in hun eigen blinde vlek liggen en 3) ze bevestigen hun kind op wat het goed doet — ook als dat een copingstrategie is.
Hieruit ontstaat een patroon. Nuttig, want met deze informatie kan het kind prima overleven. Maar beperkt, want er zitten hiaten in die het kind niet kan zien.
Als het patroon eenmaal is ingebakken, wil je overlevingssysteem het niet meer veranderen: het werkt immers. Je bent er volwassen mee geworden.
Tot je de beperkingen voelt. Je wilt anders, beter, meer. Maar veranderen lukt niet: je patroon heeft het overgenomen voordat je bij nieuw gedrag uitkwam. Steeds weer hetzelfde rondje.
De uitweg is opvoeden. Niet wachten tot iemand anders het voor je oplost. Zelf de opvoeder worden die het patroon nodig heeft.
Hoe opvoeden werkt
Een goede opvoeder doet twee dingen: structuur bieden en emotioneel nabij zijn. Beide leer je hier op jezelf toepassen.
Structuur — Vanuit feiten ordening aanbrengen. Onderscheiden wat van jou is en wat niet. Je alternatieven stap voor stap opbouwen.
Nabijheid — Met jezelf meevoelen en de emoties van je kindsdelen leren reguleren. Waar je normaal zou wegvluchten: erbij blijven en doorleven.
Structuur zonder nabijheid wordt rigide: je ordent alles maar voelt niks. Nabijheid zonder structuur wordt overweldigend: je voelt alles maar kunt er niks mee. De combinatie is opvoeden. De combinatie is sturingskracht.

Kinderlijk en volwassen
Herken je de gedachte: "Wat ben ik nou aan het doen?! Ik lijk wel een kind!"
Dat klopt. Als volwassene zitten we vol met strategieën die kinderlijk zijn gebleven. Ze deden ooit hun best en ze zijn toe aan opvoeding.
In die strategieën zitten ook kwaliteiten: je scherpte, je gevoeligheid, je doorzettingsvermogen zijn waarschijnlijk ooit begonnen als overlevingsstrategie en uitgegroeid tot kernkwaliteit. Die kwaliteit hoeft niet weg. Het automatisme eromheen wel.
Patronen opvoeden betekent: de kwaliteit behouden, de automatische piloot vervangen door bewuste sturing.
Wat er verandert
Patronen die zijn opgevoed laten ruimte voor keuze. Je kunt:
-
Voelen wat er gebeurt zonder te verdwijnen
-
Onderscheiden wat van jou is en wat bij de ander hoort
-
Automatische reacties herkennen voordat ze van je overnemen
-
Bijsturen waar je eerst op de automatische piloot draaide
-
Spanning verdragen zonder te verharden of te verdwijnen
-
Bewegen waar je eerst vastliep bij gebrek aan repertoire
