top of page

Besluiten onder druk

Onder druk verlies je toegang tot wat je eigenlijk wilt

Je denkt helder als het rustig is. Zodra het spannend wordt — druk, verwachtingen, consequenties — verlies je contact met je eigen richting. Je besluitvorming stokt. Je overlevingssysteem neemt het over.

Hier leer je dat herkennen en bijsturen.

​

1-op-1 coaching in Utrecht of online.

Waar mensen mee komen

Je merkt dat je onder druk anders functioneert dan je zou willen. Je analyse klopt, je ziet de opties, je begrijpt de dynamiek. Maar op het moment dat het ertoe doet, verlies je toegang tot een helder intern ja of nee.

​

Dat uit zich verschillend. Sommige mensen stellen uit. Anderen besluiten wel maar voeren niet uit, of trekken terug zodra er weerstand komt. Weer anderen kiezen hard en hebben daar achteraf spijt van.

​

Wat ze delen: onder druk verdwijnt het contact met de eigen voorkeur.

Het systeem kiest veiligheid. Terwijl je eigenlijk vooruit zou willen.

"Ik bleef eindeloos opties openhouden en noemde dat zorgvuldig. Nu neem ik besluiten op basis van richting, niet op basis van geruststelling." — over kiezen zonder zekerheid

Wat er onder zit

Achter keuzestress zit zelden 'te veel opties'. Wat er speelt is angst voor verlies, voor oordeel, voor binding. Je overlevingssysteem labelt de keuze als gevaar. En dan kiest het systeem veiligheid boven richting.

​

Wat eruitziet als analyse is vaak stressregulatie. Het denken dient om spanning te dempen en risico uit te stellen. Het beschermt je tegen wat er gebeurt als je wél kiest: zichtbaarheid, teleurstelling, consequenties.

​

Daar zit het werk. Niet bij de opties, maar bij wat je moet kunnen verdragen om te kiezen. Je overlevingssysteem beschermt je tegen precies deze dingen — en houdt je daarmee vast.​

​​

​

Verlies verdragen

Kiezen is verliezen. Je overlevingssysteem houdt liever alles open. Maar richting ontstaat pas als je deuren sluit.

​

Zichtbaarheid verdragen

Je overlevingssysteem houdt je liever onder de radar. Maar een keuze maken is positie kiezen. En positie is zichtbaar.

​

Teleurstelling verdragen

Je overlevingssysteem wil niemand teleurstellen. Maar een keuze die voor iedereen werkt is geen keuze.

​​

Weerstand verdragen

Je overlevingssysteem leest tegendruk als gevaar. Maar weerstand betekent dat je beweegt.

​​

Je eigen wens serieus nemen

Je overlevingssysteem wil eerst bewijs dat het mag. Maar wachten op toestemming is ook een keuze; om niet te kiezen.

Herkenbare patronen bij besluitvorming onder druk

Zo houdt je overlevingssysteem je weg van de keuze:

 

Uitstellen

Je eisen veranderen zodra het concreet wordt. Die baan leek perfect, tot je werd uitgenodigd. Die keuze was helder, tot je hem moest maken. Je criteria verschuiven mee met je angst.

 

Je noemt het zorgvuldigheid, maar het is uitstel. "Ik wil het goed doen" klinkt verantwoordelijk. Het houdt je ook veilig voor het moment dat je moet kiezen.

 

Controleren

Je blijft informatie verzamelen. Nog één gesprek, nog één artikel, nog één nachtje slapen. Het voelt als voorbereiding. Het is uitstel in vermomming.

 

Je bouwt scenario's om grip te houden. Je denkt alle mogelijke uitkomsten door. Niet om te kiezen, maar om de spanning beheersbaar te houden.

 

Oververantwoordelijkheid

Je draagt meer dan van jou is. Alles wat misgaat voelt als jouw schuld. Dus liever niet kiezen dan verkeerd kiezen.

 

Je bent meer bezig met spijt dan met richting. Je denkt na over hoe erg het zou zijn als het misgaat. Niet over wat je eigenlijk wilt.

 

Daaronder

Je voelt niet meer wat je wilt. Er is veel hoofd en weinig lijf. Je kunt de opties analyseren, maar in het moment voel je geen ja of nee. Alleen druk. Je merkt pas achteraf wat je eigenlijk wilde.

Herken je deze dubbelheid? Over paradoxen in jezelf.

Regelmatig verzuchten mensen tijdens coaching dat ze zichzelf maar gekke wezens vinden. Aan de ene kant voelen en denken ze dit, aan de andere kant dat. Frustrerend en verwarrend.

​

Niet als theorie, maar als zinnen die je echt kent:

  • "Ik wil kiezen, maar ik wil geen deur sluiten."

  • "Ik wil duidelijk zijn, maar ik wil niemand teleurstellen."

  • "Ik weet het wel, maar ik wil geen spijt."

  • "Ik wil impact, maar ik wil niet onder het vergrootglas."

  • "Ik kan het prima uitleggen, maar ik kom niet tot uitvoering."

​

Dat is je overlevingssysteem dat tegelijk vooruit wil én wil voorkomen dat het pijn doet. De strategieën die eruit voortkomen zijn oud en ondersteunen geen volwassen keuzes.

​

Herken je dit, dan is het nuttig om het mee te nemen naar coaching.

Zo ziet het eruit

In werk. Je stemt eindeloos af, vraagt nog een ronde input, wacht op het juiste moment. Of je hakt de knoop door en trekt hem drie dagen later weer open.

​

In privé. Je blijft gesprekken herhalen met je partner, jezelf, je vrienden. Je verzamelt meningen maar zet geen stap.

Keuzes in werk en loopbaan

Veel mensen komen hier met een loopbaanvraag. Ze twijfelen over hun baan, hun richting, hun volgende stap. Ze hebben al lijstjes gemaakt, gesprekken gevoerd, boeken gelezen. Het helpt voor delen, maar toch blijft een richting en een keuze ergens in de lucht hangen.

​

De oorzaak van deze stagnatie is zelden de vraag welke baan je moet kiezen. De vraag eronder is belangrijker: waarom kun je lastig kiezen? Wat maakt dat je blijft hangen? Wat beschermt je door niet te bewegen?

​

Hier werken we  daarom aan de dynamiek onder het kiezen zelf. Aan durven verliezen. Aan een stap zetten zonder garantie. Aan doorvoelen welke signaleren er in jou te vinden zijn en uitzoeken wat daarvan voor jou relevant genoeg is om als richtlijn te kunnen volgen.

​

Het kunnen duiden van de stromingen onder 'besluiten nemen' komen dus in beeld en ook je handelingsalternatieven worden helder. Zo kun je kiezen met vertrouwen in je eigen vermogen om jezelf aan te sturen.

​​

De dynamiek in loopbaanvragen is overigens in essentie dezelfde als bij andere besluitproblemen: het overlevingssysteem van de mens kiest onder spanning bij voorkeur voor veiligheid. Ook als je eigenlijk vooruit wilt.

Besluiten voor leiders en executives

Besluitvorming onder druk heeft een extra laag als je leiding geeft. Je besluiten hebben consequenties voor anderen. Er kijken mensen mee. Er staat reputatie op het spel.

​

  • Je moet kiezen met onvolledige informatie. En toch draagvlak creëren voor iets waar je zelf niet zeker van bent.

  • Je voelt de sociale druk. Elke keuze heeft consequenties voor je positie, je relaties, je geloofwaardigheid.

  • Je balanceert tussen te dichtbij en te ver weg. Te veel nabijheid wordt pleasen. Te veel afstand wordt doordrukken. Beide kosten je later.

  • Besluit nemen is één. Besluit dragen is twee. De keuze maken lukt soms wel. Het communiceren, de weerstand verdragen, de implementatie volhouden — daar zit de echte opgave.

  • Je ziet eerder dan je omgeving. Jij bent drie stappen vooruit. De organisatie beweegt trager. Dat maakt je ongeduldig of eenzaam.

  • Rol en mandaat raken vertroebeld. Je draagt meer dan van jou is, of je weet niet meer waar jouw verantwoordelijkheid ophoudt en die van het systeem begint.

  • Je wilt duidelijk zijn zonder hard te worden. En menselijk zonder vaag te worden.

 

→ Lees meer over executive coaching

Hoe we werken

We onderzoeken wat er in jou gebeurt net vóór je de analyse-marathon in duikt. Net vóór je 'nog even wilt wachten'. Net vóór je om extra bevestiging vraagt. Wat probeert je systeem te beschermen? Wat kost het je?

​

Je leert het verschil zien tussen denken dat richting geeft en denken dat spanning dempt. Je leert criteria maken die standhouden onder druk. Je leert navolgbaar beslissen: waarom dit, waarom nu, waarom zo.

​

→ Lees hoe een traject eruitziet

Wat er verandert

  • Je herkent eerder wanneer je systeem het overneemt. Je stopt met scenario's bouwen als controle-ritueel.

  • Je besluiten worden rustiger en navolgbaar. Je voert uit wat je besluit. Je kunt bijsturen zonder dat het voelt als falen. Keuzes kosten je minder nachtwerk en minder herkauwen achteraf.

  • De verantwoordelijkheid komt terug naar proportie. Je draagt wat van jou is. Je legt neer wat niet van jou is.

  • Je kunt weerstand verdragen zonder hard te worden. Je kunt duidelijk zijn zonder de verbinding te verliezen.

Wat mensen zeggen over besluiten onder druk

"Uitstel bleek geen luiheid maar bescherming tegen risico en oordeel. Ik herken nu eerder wanneer ik 'nog even wachten' gebruik om spanning te dempen." — over uitstel herkennen

​

"Mijn besluiten zijn rustiger, navolgbaar, en daardoor beter uitvoerbaar. Ik kan weerstand verdragen zonder hard te worden." — over leiderschap en besluiten

​

"Ik droeg alles alleen. Nu verdeel ik verantwoordelijkheid zonder weg te duiken." — over verantwoordelijkheid terugbrengen

​

"Mijn keuzeprobleem bleek een grensprobleem: ik durfde niemand teleur te stellen. Sinds ik eerder begrens, kan ik ook sneller kiezen." — over grenzen en besluiten

Past dit bij jou?

Je bent hier op je plek als je merkt dat je onder druk het contact met je eigen richting verliest. Als je al vaker hebt geprobeerd "gewoon te kiezen" maar het beklijft niet. Als je bereid bent om te onderzoeken wat je systeem eigenlijk probeert te beschermen.

​

Dit past ook als je leiding geeft en merkt dat besluitvorming je meer kost dan nodig. Als je besluiten wel neemt maar ze niet goed geland krijgt. Als je zoekt naar een manier van werken die past bij de complexiteit van je rol.

Volgende stap

Sessies zijn 1-op-1, in Utrecht of online. LVSC-geregistreerd.

​

Wil je weten of dit past bij jouw situatie? Plan een kennismakingsgesprek van twintig minuten, online. We kijken of jouw vraag en mijn manier van werken bij elkaar passen.

​

→ Bekijk de tarieven

bottom of page